{"id":95,"date":"2026-01-19T16:25:00","date_gmt":"2026-01-19T16:25:00","guid":{"rendered":"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/?page_id=95"},"modified":"2026-02-02T17:48:26","modified_gmt":"2026-02-02T17:48:26","slug":"kaart-van-de-vlucht","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/index.php\/kaart-van-de-vlucht\/","title":{"rendered":"Kaart van de vlucht"},"content":{"rendered":"<div  class='hr av-12m9v-edca0287f2dde32172cfac068470a4fc hr-default  avia-builder-el-0  el_before_av_textblock  avia-builder-el-first '><span class='hr-inner '><span class=\"hr-inner-style\"><\/span><\/span><\/div>\n<section  class='av_textblock_section av-ml5gmri5-7d99a457bd0bd5c163be59ab629c8835 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>KAART VAN DE VLUCHT VAN DAVID BRENNER<\/strong><\/p>\n<\/div><\/section>\n\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mknvbxc1-7d1c3ad1d4cd1bf7564a263dee122709\">\n@keyframes av_boxShadowEffect_av-mknvbxc1-7d1c3ad1d4cd1bf7564a263dee122709 {\n0%   { box-shadow:  0 0 0 0 ; opacity: 1; }\n100% { box-shadow:  0 0 10px 0 ; opacity: 1; }\n}\n.avia-image-container.av-mknvbxc1-7d1c3ad1d4cd1bf7564a263dee122709 img.avia_image{\nbox-shadow: 0 0 10px 0 ;\n}\n.avia-image-container.av-mknvbxc1-7d1c3ad1d4cd1bf7564a263dee122709 .av-image-caption-overlay-center{\ncolor:#ffffff;\n}\n<\/style>\n<div  class='avia-image-container av-mknvbxc1-7d1c3ad1d4cd1bf7564a263dee122709 av-styling- avia-align-center  avia-builder-el-2  el_after_av_textblock  el_before_av_tab_section  avia-builder-el-last  av-img-box-shadow av-box-shadow-not-animated'   itemprop=\"image\" itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/ImageObject\" ><div class=\"avia-image-container-inner\"><div class=\"avia-image-overlay-wrap\"><img decoding=\"async\" fetchpriority=\"high\" class='wp-image-170 avia-img-lazy-loading-not-170 avia_image shadow-not-animated' src=\"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kaart-1500x1061.png\" alt='' title='kaart'  height=\"1061\" width=\"1500\"  itemprop=\"thumbnailUrl\" srcset=\"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kaart-1500x1061.png 1500w, https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kaart-300x212.png 300w, https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kaart-1030x728.png 1030w, https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kaart-768x543.png 768w, https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kaart-1536x1086.png 1536w, https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kaart-260x185.png 260w, https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kaart-705x498.png 705w, https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/kaart.png 2000w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/div><\/div><\/div>\n\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-21z6v-216ca2a7c91b04f12dc74a272cdc7e64\">\n#top .av-tab-section-outer-container.av-21z6v-216ca2a7c91b04f12dc74a272cdc7e64 .av-section-tab-title{\ncolor:#0c0c0c;\n}\n#top .av-tab-section-outer-container.av-21z6v-216ca2a7c91b04f12dc74a272cdc7e64 .av-active-tab-title.av-section-tab-title{\ncolor:#efd31c;\n}\n<\/style>\n<\/div><\/div><\/div><!-- close content main div --><\/div><\/div><div id='av-tab-section-1'  class='av-tab-section-container entry-content-wrapper main_color av-tab-no-transition   av-tab-above-content  avia-builder-el-3  el_after_av_image  avia-builder-el-last  tab-section-not-first container_wrap fullsize'  ><div class='av-tab-section-outer-container av-21z6v-216ca2a7c91b04f12dc74a272cdc7e64'><div class='av-tab-section-tab-title-container avia-tab-title-padding-default av-custom-tab-color' role='tablist'><a href='#1.-verbannen-naar-polen' data-av-tab-section-title='1' class='av-section-tab-title av-active-tab-title no-scroll av-mkldpcfj-36505d09cdeb4763b46f712ac7a73b53 av-tab-no-icon av-tab-with-image noHover av-tab-image-circle' role='tab' tabindex='0' aria-controls='av-tab-section-1-1'><span class='av-tab-section-image' style='background-image: url(https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/550x687-180x180.jpg);'><\/span><span class='av-outer-tab-title'><span class='av-inner-tab-title'>1. Verbannen naar Polen<\/span><\/span><span class=\"av-tab-arrow-container\"><span><\/span><\/span><\/a><a href='#2.-vlucht-naar-de-sovjet-unie' data-av-tab-section-title='2' class='av-section-tab-title  av-mkldpk2l-b79d6295d197737aefd1132fb7dde1a1 av-tab-no-icon av-tab-with-image noHover av-tab-image-circle' role='tab' tabindex='0' aria-controls='av-tab-section-1-2'><span class='av-tab-section-image' style='background-image: url(https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/dd-2019.03.29-8.jpg-180x180.webp);'><\/span><span class='av-outer-tab-title'><span class='av-inner-tab-title'>2. Vlucht naar de Sovjet-Unie<\/span><\/span><span class=\"av-tab-arrow-container\"><span><\/span><\/span><\/a><a href='#3.-kazachstan' data-av-tab-section-title='3' class='av-section-tab-title  av-1gbhf-8899477381c737dbafaa71866a340051 av-tab-no-icon av-tab-with-image noHover av-tab-image-circle' role='tab' tabindex='0' aria-controls='av-tab-section-1-3'><span class='av-tab-section-image' style='background-image: url(https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/Oogstwerkzaamheden-op-het-land-180x180.png);'><\/span><span class='av-outer-tab-title'><span class='av-inner-tab-title'>3. Kazachstan<\/span><\/span><span class=\"av-tab-arrow-container\"><span><\/span><\/span><\/a><a href='#4.-naar-teheran-in-iran' data-av-tab-section-title='4' class='av-section-tab-title  av-1gbhf-7-5bba055c3116c2a37947819af7a61084 av-tab-no-icon av-tab-with-image noHover av-tab-image-circle' role='tab' tabindex='0' aria-controls='av-tab-section-1-4'><span class='av-tab-section-image' style='background-image: url(https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ChatGPT-Image-21-jan-2026-12_09_19-180x180.jpg);'><\/span><span class='av-outer-tab-title'><span class='av-inner-tab-title'>4. Naar Teheran in Iran<\/span><\/span><span class=\"av-tab-arrow-container\"><span><\/span><\/span><\/a><a href='#5.-naar-palestina' data-av-tab-section-title='5' class='av-section-tab-title  av-16f8f-24d4e2dbc2dc0bf9e319fac11a571187 av-tab-no-icon av-tab-with-image noHover av-tab-image-circle' role='tab' tabindex='0' aria-controls='av-tab-section-1-5'><span class='av-tab-section-image' style='background-image: url(https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/WhatsApp-Image-2026-02-02-at-16.27.12-180x180.jpeg);'><\/span><span class='av-outer-tab-title'><span class='av-inner-tab-title'>5. Naar Palestina<\/span><\/span><span class=\"av-tab-arrow-container\"><span><\/span><\/span><\/a><\/div><div class='avia-slideshow-arrows av-tabsection-arrow' ><a href='#prev' class='prev-slide av_prev_tab_section av-tab-section-slide avia-svg-icon avia-font-svg_entypo-fontello' data-av_svg_icon='left-open-big' data-av_iconset='svg_entypo-fontello' tabindex='-1' title=\"Vorige\"><svg version=\"1.1\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"15\" height=\"32\" viewBox=\"0 0 15 32\" preserveAspectRatio=\"xMidYMid meet\" aria-labelledby='av-svg-title-1' aria-describedby='av-svg-desc-1' role=\"graphics-symbol\" aria-hidden=\"true\">\n<title id='av-svg-title-1'>Vorige<\/title>\n<desc id='av-svg-desc-1'>Vorige<\/desc>\n<path d=\"M14.464 27.84q0.832 0.832 0 1.536-0.832 0.832-1.536 0l-12.544-12.608q-0.768-0.768 0-1.6l12.544-12.608q0.704-0.832 1.536 0 0.832 0.704 0 1.536l-11.456 11.904z\"><\/path>\n<\/svg><span class='avia_hidden_link_text'>Vorige<\/span><\/a><a href='#next' class='next-slide av_next_tab_section av-tab-section-slide avia-svg-icon avia-font-svg_entypo-fontello' data-av_svg_icon='right-open-big' data-av_iconset='svg_entypo-fontello' tabindex='-1' title=\"Volgende\"><svg version=\"1.1\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"15\" height=\"32\" viewBox=\"0 0 15 32\" preserveAspectRatio=\"xMidYMid meet\" aria-labelledby='av-svg-title-2' aria-describedby='av-svg-desc-2' role=\"graphics-symbol\" aria-hidden=\"true\">\n<title id='av-svg-title-2'>Volgende<\/title>\n<desc id='av-svg-desc-2'>Volgende<\/desc>\n<path d=\"M0.416 27.84l11.456-11.84-11.456-11.904q-0.832-0.832 0-1.536 0.832-0.832 1.536 0l12.544 12.608q0.768 0.832 0 1.6l-12.544 12.608q-0.704 0.832-1.536 0-0.832-0.704 0-1.536z\"><\/path>\n<\/svg><span class='avia_hidden_link_text'>Volgende<\/span><\/a><\/div><div class='av-tab-section-inner-container avia-section-default' style='width:500vw; left:0%;'><span class=\"av_prev_tab_section av_tab_navigation\"><\/span><span class=\"av_next_tab_section av_tab_navigation\"><\/span>\n\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mkldpcfj-36505d09cdeb4763b46f712ac7a73b53\">\n.av-layout-tab.av-mkldpcfj-36505d09cdeb4763b46f712ac7a73b53{\nvertical-align:middle;\nbackground-color:#ffffff;\n}\n#top .av-tab-section-outer-container.av-21z6v-216ca2a7c91b04f12dc74a272cdc7e64 .av-active-tab-title.av-section-tab-title.av-mkldpcfj-36505d09cdeb4763b46f712ac7a73b53 .av-tab-arrow-container span{\nbackground-color:#ffffff;\n}\n<\/style>\n<div id='av-tab-section-1-1' class='av-layout-tab av-mkldpcfj-36505d09cdeb4763b46f712ac7a73b53 av-animation-delay-container  avia-builder-el-4  el_before_av_tab_sub_section  avia-builder-el-first  av-active-tab-content __av_init_open ' data-av-deeplink-tabs=\"\" data-av-tab-section-content=\"1\" data-tab-section-id=\"1.-verbannen-naar-polen\"><div class=\"av-layout-tab-inner\"><div class=\"container\"><p><div  class='flex_column av-1y9xn-b6b45f5382484ba512bd1f5f8140f9cf av_one_third  avia-builder-el-5  el_before_av_one_third  avia-builder-el-first  first flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5dofac-3b8c9a98f5eaca2fb69a9fd8c565f548 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p data-start=\"0\" data-end=\"69\"><strong data-start=\"0\" data-end=\"69\">Hoe begon de eerste massadeportatie van Joden uit nazi-Duitsland?<\/strong><\/p>\n<p data-start=\"0\" data-end=\"69\">In oktober 1938 deporteerde nazi-Duitsland ongeveer 17.000 Joden met de Poolse nationaliteit naar de Poolse grens. Deze actie, bekend als <em>de Polenaktion,<\/em> was de eerste massadeportatie van Joden uit het Duitse Rijk. De aanleiding lag bij een Pools besluit om paspoorten van burgers in het buitenland ongeldig te verklaren zonder nieuwe stempel. Polen wilde zo voorkomen dat Joodse burgers massaal zouden terugkeren.<\/p>\n<p>Polen sloot vrijwel direct de grens, waardoor duizenden Joden vast kwamen te zitten in ge\u00efmproviseerde tentenkampen en barakken in het grensgebied, met name bij Zb\u0105szy\u0144.<br \/>\nMaandenlang verbleven zij in slecht gebouwde barakken met nauwelijks voorzieningen.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div  class='flex_column av-1q16b-c1e9f1d0c5a7adebce1807bd81bccf35 av_one_third  avia-builder-el-7  el_after_av_one_third  el_before_av_one_third  flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5dscvn-d9761fe45796926678a3e82f22a7a083 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>Wat was de Kristallnacht?<\/strong><\/p>\n<p>Op 29 oktober arriveerde ook de familie Grynszpan uitgeput in Zb\u0105szy\u0144. Kort daarna stuurde dochter Greta een briefkaart naar haar broer Herschel in Parijs waarin zij de wreedheid van de deportatie beschreef. Die boodschap raakte hem diep.<\/p>\n<p>Op 7 november 1938 schoot hij uit woede in de Duitse ambassade in Parijs de diplomaat Ernst vom Rath dood. De nazi\u2019s gebruikten deze gebeurtenis als aanleiding voor een al langer voorbereide terreurcampagne tegen alle Joden in Duitsland en Oostenrijk.<\/p>\n<p>Twee dagen later op 9 november volgde in heel Duitsland een golf van geweld tegen Joden. Deze pogrom, <em>de Kristallnacht<\/em>, geldt als een belangrijk keerpunt in de aanloop naar de Holocaust.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div  class='flex_column av-uxcf-ec8e34fc3d7675a90c23d19efccfdd87 av_one_third  avia-builder-el-9  el_after_av_one_third  avia-builder-el-last  flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5dq94c-52900a1c3a9c6ca98206e2c7cca501ad '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><blockquote>\n<p><strong>Wat gebeurde er met David in deze periode?\u00a0<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>In oktober 1938 werd Davids leven in \u00e9\u00e9n klap ontwricht. Vanuit Duitsland werd hij samen met zijn moeder en zusje opgepakt en op transport gezet richting de Poolse grens. Ze kregen nauwelijks tijd om iets mee te nemen en hadden geen idee waar ze naartoe gingen. De trein stopte in het grensgebied, maar Polen weigerde hen toe te laten. Dagenlang zaten ze vast in de wagons, in een stuk niemandsland tussen Duitsland en Polen. Uiteindelijk mochten ze uitstappen.<\/p>\n<p>Lopend trokken ze met de groep de grens over en werden naar barakken gebracht, oude stallen die als noodopvang dienden. Ze sliepen tussen de hooibalen, tot Davids moeder na verloop van tijd een kleine kamer wist te huren.<\/p>\n<p>In het voorjaar van 1939 trokken ze verder met de trein naar Przeworsk, waar Davids opa en oma woonden.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-mkldpk2l-b79d6295d197737aefd1132fb7dde1a1\">\n.av-layout-tab.av-mkldpk2l-b79d6295d197737aefd1132fb7dde1a1{\nvertical-align:middle;\nbackground-color:fffff;\n}\n#top .av-tab-section-outer-container.av-21z6v-216ca2a7c91b04f12dc74a272cdc7e64 .av-active-tab-title.av-section-tab-title.av-mkldpk2l-b79d6295d197737aefd1132fb7dde1a1 .av-tab-arrow-container span{\nbackground-color:fffff;\n}\n<\/style>\n<div id='av-tab-section-1-2' class='av-layout-tab av-mkldpk2l-b79d6295d197737aefd1132fb7dde1a1 av-animation-delay-container  avia-builder-el-11  el_after_av_tab_sub_section  el_before_av_tab_sub_section  ' data-av-deeplink-tabs=\"\" data-av-tab-section-content=\"2\" data-tab-section-id=\"2.-vlucht-naar-de-sovjet-unie\"><div class=\"av-layout-tab-inner\"><div class=\"container\"><p><div  class='flex_column av-2c4rz-1c660d95bc9dcd80e1d5c6062ab442fd av_one_third  avia-builder-el-12  el_before_av_one_third  avia-builder-el-first  first flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5cqear-6dc158f920b44c95183deef17d009f51 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>Wat betekende de vlucht naar het oosten voor Poolse burgers?<\/strong><\/p>\n<p>Na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in september 1939 sloegen meer dan een miljoen Poolse burgers op de vlucht voor de nazi\u2019s. Het merendeel van hen was Joods. Reizen gebeurde te voet, per trein of met karren. Onderweg raakten mensen hun bezittingen kwijt en werden families vaak van elkaar gescheiden.<br \/>\nDe vlucht bood echter geen veiligheid, maar leidde tot een nieuw bestaan vol onzekerheid. De Sovjetautoriteiten waren niet voorbereid op de massale toestroom en beschouwden vluchtelingen al snel als politiek onbetrouwbaar. Mannen, vrouwen en kinderen belandden in werkkampen of speciale nederzettingen, waar honger, kou en ziekte het dagelijks leven bepaalden.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div  class='flex_column av-1ds7b-7c37c21db7cbab8b4d6880c4a3a01d5a av_one_third  avia-builder-el-14  el_after_av_one_third  el_before_av_one_third  flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5cr438-c31ae04ae8709ac725e7651190b09f43 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>Hoe zag het leven in een werkkamp eruit?<\/strong><\/p>\n<p>In werkkampen leefden mensen in eenvoudige houten barakken die nauwelijks verwarmd waren. Er waren meestal geen hekken of muren aanwezig, maar het extreme klimaat maakte ontsnappen onmogelijk. In de winter van 1940\u20131941 bijvoorbeeld daalde de temperaturen tot onder de min veertig graden.<br \/>\nHet leven was eentonig en uitputtend. Mannen werkten als houthakker of in nabijgelegen mijnen, vrouwen moesten ook vaak zwaar lichamelijk werk verrichten. Werkdagen waren lang en de voedselrantsoenen klein en afhankelijk van productienormen. Wie minder presteerde, kreeg minder te eten. Ziekten als dysenterie en tyfus kwamen veel voor, medische zorg was minimaal. Veel kinderen raakten hun ouders kwijt door ziekte en honger.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div  class='flex_column av-12jnf-609861db0702c3e1f2b0ed86e8e7487f av_one_third  avia-builder-el-16  el_after_av_one_third  avia-builder-el-last  flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5crzd7-76bc8c4461a52d7dd2ca46459bd618a0 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><blockquote>\n<p><strong>Wat gebeurde er met David in deze periode? <\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>David vluchtte met zijn familie te voet over de rivier de San, samen met talloze andere Joodse vluchtelingen. Vlak voor de brug werden ze nog eenmaal aangehouden door een Duitse soldaat. Hun bezittingen moesten ze achterlaten.<br \/>\nNa de oversteek kwamen ze aan in Nemirow, waar ze tijdelijk onderdak vonden bij familie. David paste op koeien in ruil voor wat brood, terwijl zijn moeder juwelen verkocht en wol kocht om te breien en zo eten te kunnen kopen. De hoop op hereniging met haar man in Amerika vervaagde en maakte plaats voor moedeloosheid.<br \/>\nDaarna volgde een uitputtende treinreis van ruim drieduizend kilometer in overvolle veewagons. Wekenlang wisselden kou, honger en ziekte elkaar af. In het voorjaar van 1940 bereikten ze Archangelsk, vanwaar vrachtwagens hen verder brachten naar een werkkamp diep in het eindeloze bos.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-1gbhf-8899477381c737dbafaa71866a340051\">\n.av-layout-tab.av-1gbhf-8899477381c737dbafaa71866a340051{\nvertical-align:middle;\nbackground-color:#ffffff3;\n}\n#top .av-tab-section-outer-container.av-21z6v-216ca2a7c91b04f12dc74a272cdc7e64 .av-active-tab-title.av-section-tab-title.av-1gbhf-8899477381c737dbafaa71866a340051 .av-tab-arrow-container span{\nbackground-color:#ffffff3;\n}\n<\/style>\n<div id='av-tab-section-1-3' class='av-layout-tab av-1gbhf-8899477381c737dbafaa71866a340051 av-animation-delay-container  avia-builder-el-18  el_after_av_tab_sub_section  el_before_av_tab_sub_section  ' data-av-deeplink-tabs=\"\" data-av-tab-section-content=\"3\" data-tab-section-id=\"3.-kazachstan\"><div class=\"av-layout-tab-inner\"><div class=\"container\"><p><div  class='flex_column av-223tj-e9bce25a47b5990f7b54216f28c6ea90 av_one_third  avia-builder-el-19  el_before_av_one_third  avia-builder-el-first  first flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5d0pky-eee5f275400e2a3814c15ec19a526c1f '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>Wat betekende de Duitse inval in de Sovjet-Unie voor Poolse burgers in ballingschap?<\/strong><\/p>\n<p>Op 22 juni 1941 viel Duitsland de Sovjet-Unie binnen. De Sovjet-Unie, die kort daarvoor nog met Duitsland had samengewerkt bij de verdeling van Polen, sloot zich aan bij de Geallieerden. Voor Poolse burgers in de Sovjet-Unie had dat ingrijpende gevolgen. Met het Sikorski\u2013Majski-verdrag werden de diplomatieke betrekkingen tussen Polen en de Sovjet-Unie hersteld. Poolse staatsburgers die vastzaten in goelags kwamen vrij en er werd toestemming gegeven voor de vorming van een Pools leger.<\/p>\n<p>Na hun vrijlating trokken velen naar het zuiden, op zoek naar voedsel, werk en onderdak. Tegelijkertijd arriveerden er ruim een half miljoen Sovjetburgers uit westelijke oorlogsgebieden. De regio raakte overvol. Honger, primitieve huisvesting en ziekten bepaalden opnieuw het dagelijks leven.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div  class='flex_column av-1c8q3-04f87d62fcf4bb82d281161c329349ff av_one_third  avia-builder-el-21  el_after_av_one_third  el_before_av_one_third  flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5d1nep-44a92be9d8e73f027ed284189f97d82b '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>Hoe was het leven op een kolchoz tijdens de Tweede Wereldoorlog?<\/strong><\/p>\n<p>Het leven op een kolchoz, een Sovjetcollectieve boerderij, was tijdens de Tweede Wereldoorlog hard en onzeker. Bewoners werkten lange dagen op het land, vaak onder zware omstandigheden en met nauwelijks hulpmiddelen. Iedereen die kon, werkte mee.<br \/>\nVoedsel was schaars. Het grootste deel van de oogst werd afgedragen aan de staat en wat overbleef, was vaak onvoldoende om van te leven. Honger en ondervoeding waren alledaags. Wie niet kon werken, had weinig kans om te overleven. Tegelijkertijd stond het leven onder strikte controle. Verhuizen was vrijwel onmogelijk en eigen bezit bestond nauwelijks.<\/p>\n<p>De oorlog bracht extra druk. Vluchtelingen en evacu\u00e9s arriveerden op het platteland, wat de schaarste verder vergrootte. Overleven stond centraal, elke dag opnieuw.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div  class='flex_column av-ow4z-e0e308fc25debec650847f4c8fcf9a42 av_one_third  avia-builder-el-23  el_after_av_one_third  avia-builder-el-last  flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5d37p1-a1cf56fef022503335b084390d839b54 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><blockquote>\n<p><strong>Wat gebeurde er met David in deze periode?<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Enkele weken na het overlijden van zijn moeder viel Duitsland in juni 1941 de Sovjet-Unie binnen. Iedereen werd vrijgelaten uit de werkkampen en David reisde met zijn familie naar Tashkent, waar duizenden vluchtelingen samenkwamen.<br \/>\nOmdat het vanwege de honger daar niet vol te houden was, reisden ze door naar een kolchoz in Kazachstan. David leerde graan malen en koken, maar er was nooit genoeg. Uiteindelijk stierf ook zijn zusje, na een nacht waarin hij besloot het schaarse voedsel te bewaren voor later. Het schuldgevoel zou hem nooit meer loslaten.<\/p>\n<p>Na haar dood werd David ziek en moest opgenomen worden in een ziekenhuis. Daar hoorde hij over het Poolse Anders-leger waar kinderen mee naar Iran konden reizen. In de hoop op die manier dichterbij Amerika te komen, ontsnapte hij en vond onderdak in een katholiek weeshuis. Het was een harde tijd, maar hij paste zich aan en overleefde opnieuw.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-1gbhf-7-5bba055c3116c2a37947819af7a61084\">\n.av-layout-tab.av-1gbhf-7-5bba055c3116c2a37947819af7a61084{\nvertical-align:middle;\nbackground-color:#ffffff3;\n}\n#top .av-tab-section-outer-container.av-21z6v-216ca2a7c91b04f12dc74a272cdc7e64 .av-active-tab-title.av-section-tab-title.av-1gbhf-7-5bba055c3116c2a37947819af7a61084 .av-tab-arrow-container span{\nbackground-color:#ffffff3;\n}\n<\/style>\n<div id='av-tab-section-1-4' class='av-layout-tab av-1gbhf-7-5bba055c3116c2a37947819af7a61084 av-animation-delay-container  avia-builder-el-25  el_after_av_tab_sub_section  el_before_av_tab_sub_section  ' data-av-deeplink-tabs=\"\" data-av-tab-section-content=\"4\" data-tab-section-id=\"4.-naar-teheran-in-iran\"><div class=\"av-layout-tab-inner\"><div class=\"container\"><p><div  class='flex_column av-223tj-6-29d39990bf2a697c1fcef3ceedea0859 av_one_third  avia-builder-el-26  el_before_av_one_third  avia-builder-el-first  first flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5d0pky-5-89631a819182b6ff200ad8bd8cd9fbf9 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>Wat was het Anders-leger?<\/strong><\/p>\n<p>Het Anders-leger was een Pools leger dat in 1941\u20131942 in de Sovjet-Unie werd gevormd onder leiding van generaal Anders. Het bestond uit Poolse militairen die eerder door de Sovjets waren gedeporteerd naar Siberi\u00eb en Centraal-Azi\u00eb. Toen de Polen in de Sovjet-Unie amnestie kregen, mocht een Pools leger worden opgebouwd.<\/p>\n<p>Door chronische voedseltekorten, gebrek aan uitrusting en groeiende politieke spanningen met Stalin werd besloten het Anders-leger in 1942 in twee golven uit de Sovjet-Unie te evacueren. Ongeveer 75.000 soldaten en meer dan 35.000 burgers werden via de Kaspische Zee naar Iran ge\u00ebvacueerd en vervolgens naar het Midden-Oosten. Daarmee werden tienduizenden Poolse burgers gered. Joden waren echter sterk ondervertegenwoordigd. Door Sovjetbeperkingen en antisemitisme mochten slechts enkele duizenden mee.<br \/>\nIn het Midden-Oosten reorganiseerde het leger zich tot het 2e Poolse Korps en vocht het later in Itali\u00eb, onder meer bij Monte Cassino.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div  class='flex_column av-1c8q3-4-777cb2de1dba2f97ca8ca10adf7562df av_one_third  avia-builder-el-28  el_after_av_one_third  el_before_av_one_third  flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5d1nep-3-83606f19ec3cb3e8bb232803f7570cce '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>Hoe was de overtocht over de Kaspische Zee in 1942?<\/strong><\/p>\n<p>In augustus 1942 vervoerde de Sovjet-tanker Zhdanov Poolse militairen en burgers over de Kaspische Zee, van Krasnovodsk naar Pahlavi in Iran. Deze overtocht maakte deel uit van de evacuatie van het Anders-leger, dat Poolse staatsburgers uit de Sovjet-Unie in veiligheid bracht.<\/p>\n<p>De reis duurde \u00e9\u00e9n tot drie dagen, maar de omstandigheden aan boord waren zwaar.<br \/>\nDe schepen waren overvol. Honderden, soms duizenden mensen zaten opeengepakt op vaartuigen die daar niet voor bedoeld waren. Sanitaire voorzieningen ontbraken grotendeels, voedsel en water waren schaars en veel passagiers waren al ernstig verzwakt door honger en ziekte. Zeeziekte, uitputting en wanhoop bepaalden het leven aan boord.<\/p>\n<p>Toch betekende Pahlavi voor velen een keerpunt. Na aankomst volgden quarantaine, medische zorg en voedsel. De reis was traumatisch, maar bood een eerste stap weg uit jaren van vervolging en ontbering.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div  class='flex_column av-ow4z-2-20271ed91cc522324090d6b58506ea7e av_one_third  avia-builder-el-30  el_after_av_one_third  avia-builder-el-last  flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5d37p1-1-cb18b1084b62e1f157943360e73d5ecc '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><blockquote>\n<p><strong>Wat gebeurde er met David in deze periode?<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>Tijdens de treinreis richting de Kaspische Zee verdween Tashkent langzaam uit beeld. David dacht terug aan hun aankomst tien maanden eerder, toen hij ernstig ziek was.<\/p>\n<p>Na dagen wachten op het strand in Krasnovodsk volgde de overtocht met de Zhdanov naar Iran. In Pahlavi kwam David terecht in een eenvoudig transitkamp aan het strand. De omstandigheden waren zwaar, maar er was voedsel en hulp.<\/p>\n<p>Daarna werden de kinderen per vrachtwagen naar een kamp bij Teheran gebracht. In het tentenkamp werd een Joods kindertehuis opgericht en het dagelijks leven kreeg langzaam meer structuur. David leerde Hebreeuws, hoorde verhalen over Palestina en merkte dat zijn lichaam herstelde. Tegelijk dacht hij veel na over wat hij had meegemaakt en over zijn familie die hij had moeten achterlaten.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n<style type=\"text\/css\" data-created_by=\"avia_inline_auto\" id=\"style-css-av-16f8f-24d4e2dbc2dc0bf9e319fac11a571187\">\n.av-layout-tab.av-16f8f-24d4e2dbc2dc0bf9e319fac11a571187{\nvertical-align:middle;\nbackground-color:#fffffff;\n}\n#top .av-tab-section-outer-container.av-21z6v-216ca2a7c91b04f12dc74a272cdc7e64 .av-active-tab-title.av-section-tab-title.av-16f8f-24d4e2dbc2dc0bf9e319fac11a571187 .av-tab-arrow-container span{\nbackground-color:#fffffff;\n}\n<\/style>\n<div id='av-tab-section-1-5' class='av-layout-tab av-16f8f-24d4e2dbc2dc0bf9e319fac11a571187 av-animation-delay-container  avia-builder-el-32  el_after_av_tab_sub_section  avia-builder-el-last  ' data-av-deeplink-tabs=\"\" data-av-tab-section-content=\"5\" data-tab-section-id=\"5.-naar-palestina\"><div class=\"av-layout-tab-inner\"><div class=\"container\"><p><div  class='flex_column av-2ooeb-106c04b367a30fefab8bb22b31554cfa av_one_third  avia-builder-el-33  el_before_av_one_third  avia-builder-el-first  first flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5dat6j-36a8da2189cb097bcf418ff40dcc8b22 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>Wie waren de Teheran-kinderen?<\/strong><\/p>\n<p>De Teheran-kinderen waren een groep van 870 Joodse kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog, vaak zonder ouders, wisten te ontsnappen aan vervolging en vernietiging in Oost-Europa. Hun tocht begon in Polen en de Sovjet-Unie en voerde via werkkampen, vluchtelingenroutes en soms weeshuizen uiteindelijk naar Teheran. Daar verbleven zij in opvangkampen, wachtend op een kans om verder te reizen.<\/p>\n<p>In 1943 kregen de kinderen die kans. Via Iran, India en Egypte maakten zij een lange en gevaarlijke reis per trein en schip naar Palestina. Onderweg leden zij aan ziekte, honger en uitputting, en leefden zij voortdurend met de dreiging van oorlogshandelingen. Bij aankomst werden zij eerst ondergebracht in Atlit, een Brits detentiekamp.<\/p>\n<p>De Teheran-kinderen staan symbool voor overleving tegen alle verwachtingen in: kinderen die alles verloren, maar bleven leven.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div  class='flex_column av-20p7b-ee9097d3c5193b0fd96861ac5bbeb24a av_one_third  avia-builder-el-35  el_after_av_one_third  el_before_av_one_third  flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5dbhyq-fd552236635b91eaa567cdd275b40459 '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><p><strong>Hoe was de aankomst in Palestina?<\/strong><\/p>\n<p>Bij hun aankomst met de trein in Palestina in februari 1943 werden de Teheran-kinderen enthousiast onthaald. Langs de spoorlijn zwaaiden mensen met vlaggen, riepen welkom en stonden in dorpen en steden rijen dik op de perrons. In Haifa bereikte de ontvangst een hoogtepunt. Mensen zongen, huilden en deelden eten uit alsof ze verloren familieleden terugzagen. Voor veel kinderen was het de eerste keer sinds jaren dat hun komst vreugde opriep. De reis eindigde in Atlit.<\/p>\n<p>Atlit was een Brits interneringskamp. Het diende als afschrikmiddel voor Joodse vluchtelingen. Mannen, vrouwen en kinderen werden achter prikkeldraad vastgezet, bewaakt door wachttorens. Voor veel overlevenden voelde Atlit als een wrange herhaling: na Europa opnieuw opgesloten, ditmaal op enkele kilometers van hun bestemming. De meeste vluchtelingen kregen na een paar maanden een officieel immigratiecertificaat, waarna ze werden vrijgelaten.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><div  class='flex_column av-19b63-673bbe2f48603c21937456b5059eed40 av_one_third  avia-builder-el-37  el_after_av_one_third  avia-builder-el-last  flex_column_div  '     ><section  class='av_textblock_section av-ml5dcfsq-ec873c858f8a65ff78f07ae15f45656d '   itemscope=\"itemscope\" itemtype=\"https:\/\/schema.org\/CreativeWork\" ><div class='avia_textblock'  itemprop=\"text\" ><blockquote>\n<p><strong>Wat gebeurde er met David in deze periode?<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>In januari 1943 vertrok David met honderden andere Joodse kinderen uit het kamp bij Teheran. Via Bandar Shahpur scheepten zij in op een oud vrachtschip, de Dunera. De overtocht naar Karachi in Brits-Indi\u00eb was zwaar: ziekte, luizen en de voortdurende angst voor mijnen en onderzee\u00ebrs.<\/p>\n<p>In het tentenkamp bij Karachi belandde David uitgeput in een ziekenhuisachtig verblijf en dreigde hij achter te blijven toen de rest vertrok. Uiteindelijk lukte het hem met pure wilskracht om zich alsnog aan te sluiten bij de volgende etappe. Opnieuw per schip, nu over de Rode Zee, terwijl de dreiging van vijandelijke aanvallen voortdurend aanwezig bleef.<\/p>\n<p>Via Egypte reisde hij per trein naar Haifa. Daar werden de kinderen door een enthousiaste menigte ontvangen. De reis eindigde in Atlit, waar ze voor het eerst sinds lange tijd veilig waren.<\/p>\n<\/div><\/section><\/div><\/p>\n<\/div><\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-95","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/95","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=95"}],"version-history":[{"count":57,"href":"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/95\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":201,"href":"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/95\/revisions\/201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nicoletteknobbe.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}